Trong cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp, phiếu bầu cử là căn cứ pháp lý quan trọng thể hiện ý chí, nguyện vọng của cử tri. Do đó, việc thiết kế, in ấn, quản lý và sử dụng phiếu bầu cử được quy định cụ thể, bảo đảm tính thống nhất, minh bạch và đúng pháp luật.

In riêng từng loại, đúng quy cách

Phiếu bầu cử đại biểu Quốc hội và phiếu bầu cử đại biểu HĐND từng cấp được in riêng từng loại trên một mặt giấy khổ A5 (21cm x 14,8cm), theo chiều dọc. Màu sắc của mỗi loại phiếu do Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố quyết định, song không được trùng với màu của các loại phiếu bầu cử khác trên cùng địa bàn để tránh nhầm lẫn.

Mỗi phiếu bầu hợp lệ phải có dấu của Tổ bầu cử đóng ở góc phía trên bên trái và bảo đảm đầy đủ các thông tin theo quy định.

Nội dung bắt buộc trên phiếu bầu

Trên phiếu bầu cử phải ghi rõ:

- Tên tỉnh, thành phố (đối với phiếu bầu HĐND cấp tỉnh) hoặc tên xã, phường, đặc khu (đối với phiếu bầu HĐND cấp xã).

- Khóa của HĐND tương ứng với từng cấp.

- Số lượng đại biểu được bầu tại đơn vị bầu cử. Đối với đại biểu Quốc hội, số lượng do Hội đồng Bầu cử quốc gia ấn định; đối với đại biểu HĐND, do Ủy ban bầu cử cùng cấp quyết định.

- Danh sách chính thức những người ứng cử tại đơn vị bầu cử, được sắp xếp theo thứ tự bảng chữ cái A, B, C… theo họ và tên trong danh sách đã công bố. Mỗi người ứng cử được ghi trên một dòng riêng, phía trước có từ “Ông” hoặc “Bà” phù hợp với giới tính.

Xử lý các trường hợp đặc biệt

Đối với người ứng cử có tên khai sinh và tên thường gọi khác nhau hoặc có tên gọi khác, phiếu bầu ghi tên khai sinh trước; tên thường gọi, tên khác hoặc pháp danh (kèm pháp hiệu nếu có) được đặt trong ngoặc đơn phía sau. Các thông tin này có thể trình bày trên cùng một dòng hoặc hai dòng liền nhau nhưng phải thống nhất kiểu chữ, cỡ chữ.Trường hợp các ứng cử viên có phần tên giống nhau, việc xếp thứ tự căn cứ vào họ; nếu họ trùng nhau thì xét đến tên đệm. Nếu trùng hoàn toàn họ, tên và tên đệm, sẽ căn cứ vào ngày, tháng, năm sinh; người có ngày sinh sớm hơn được xếp trước. Khi đó, ngày tháng năm sinh sẽ được ghi thêm trong ngoặc đơn bên cạnh họ tên để phân biệt.

In ấn, quản lý chặt chẽ

Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chịu trách nhiệm tổ chức in phiếu bầu đại biểu Quốc hội; còn phiếu bầu đại biểu HĐND cấp nào thì do Ủy ban nhân dân cấp đó tổ chức in ấn.Các địa phương căn cứ điều kiện thực tế và số lượng cử tri để quyết định tổng số phiếu cần in, bao gồm cả tỷ lệ phiếu dự phòng.

Quá trình in ấn, bàn giao và quản lý phiếu bầu phải được thực hiện nghiêm ngặt, bảo đảm an toàn, đúng quy định của pháp luật.

Tại các khu vực bỏ phiếu, trước khi mở hòm phiếu để kiểm phiếu, Tổ bầu cử có trách nhiệm kiểm đếm, thống kê, lập biên bản và niêm phong toàn bộ số phiếu chưa sử dụng, phiếu gạch hỏng bị đổi trả theo đúng quy định, góp phần bảo đảm tính công khai, minh bạch và chính xác của cuộc bầu cử.