Để góp phần hoàn thiện cơ chế kiểm soát tài sản, thu nhập, tăng cường công khai, minh bạch, nâng cao hiệu quả phòng, chống tham nhũng, tiêu cực và xây dựng nền hành chính liêm chính, hiện đạ, Nghị định này có những điểm mới nổi bật như sau:

1. Thu hẹp nhóm đối tượng giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý phải kê khai định kỳ hằng năm.

Quy định mới (Điều 10, Nghị định 164/2026/NĐ-CP): Đối tượng kê khai hằng năm tại các cơ quan nhà nước là người giữ chức vụ từ Trưởng phòng và tương đương trở lên có phụ cấp chức vụ từ 0,25 trở lên. Đối với doanh nghiệp nhà nước, cũng áp dụng ngưỡng từ Trưởng phòng và tương đương trở lên nhưng tập trung vào các vị trí nhạy cảm như tổ chức cán bộ, tài chính, tài sản công, đầu tư công....

Quy định cũ (Điều 10, Nghị định 130/2020/NĐ-CP): Đối tượng bao gồm những người giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý từ Phó Trưởng phòng và tương đương trở lên công tác trong các lĩnh vực xác định tại Phụ lục III.

Diện đối tượng phải kê khai hằng năm cũng được điều chỉnh; mức biến động tài sản, thu nhập phải kê khai bổ sung được nâng từ 300 triệu đồng lên 01 tỷ đồng. 

2. Nâng ngưỡng giá trị tài sản phải kê khai (Điều 9)

Đây là thay đổi quan trọng nhất nhằm tập trung vào những tài sản có giá trị lớn và phù hợp với biến động kinh tế.

Quy định cũ (Nghị định 130/2020/NĐ-CP): Các loại tài sản như kim khí quý, đá quý; tiền mặt, tiền gửi; các loại giấy tờ có giá và các tài sản khác có giá trị từ 50 triệu đồng trở lên đều phải kê khai.

Quy định mới (Nghị định 164/2026/NĐ-CP): Nâng mức giá trị tài sản phải kê khai lên từ 150 triệu đồng trở lên.

Bổ sung hành vi kê khai: Quy định mới yêu cầu kê khai thêm "Các khoản nợ" có giá trị từ 150 triệu đồng trở lên.

3. Mở rộng khái niệm và định nghĩa (Điều 3)

Quy định cũ: Chỉ tập trung vào việc kê khai và giải trình về "tài sản, thu nhập tăng thêm".

Quy định mới: Bổ sung việc theo dõi cả biến động "giảm" của tài sản, thu nhập; Bổ sung định nghĩa cụ thể về hành vi "Kê khai tài sản, thu nhập không trung thực" (Điều 3, khoản 6) và "Giải trình nguồn gốc của tài sản, thu nhập tăng thêm không trung thực" (Điều 3, khoản 7).

4. Thay đổi tiêu chí lựa chọn người được xác minh (Điều 15, 16)

- Tỷ lệ xác minh tại các cơ quan:

Quy định cũ: Kế hoạch xác minh hằng năm phải bảo đảm số cơ quan, đơn vị được tiến hành xác minh tối thiểu bằng 20% số cơ quan thuộc thẩm quyền kiểm soát.

Quy định mới: Giảm tỷ lệ này xuống tối thiểu bằng 10%. Riêng đối với các bộ đặc thù như Công an, Quốc phòng, Ngoại giao, Tư pháp và Ngân hàng Nhà nước, tỷ lệ này tối thiểu bằng 5%.

- Đối tượng không thuộc diện xác minh:

Quy định mới bổ sung thêm các trường hợp: Người đã có quyết định hoặc thông báo nghỉ chế độ hưu trí; người đã có quyết định hoặc thông báo nghỉ việc; người không còn là đối tượng kiểm soát tài sản; người đang bị thanh tra, kiểm tra về kê khai tài sản.

5. Chi tiết hóa hình thức xử lý vi phạm (Điều 36, 37)

Nghị định mới quy định cụ thể mức kỷ luật dựa trên giá trị tài sản không trung thực, thay vì chỉ dẫn chiếu chung chung như quy định cũ.

- Xử lý kỷ luật khiển trách: Áp dụng khi người kê khai không trung thực đối với tài sản, thu nhập có tổng giá trị đến 10 tỷ đồng.

- Xử lý kỷ luật cảnh cáo: Áp dụng khi không trung thực đối với tài sản có tổng giá trị từ trên 10 tỷ đồng đến 20 tỷ đồng.

- Xử lý kỷ luật cách chức: Áp dụng khi không trung thực đối với tài sản có tổng giá trị trên 20 tỷ đồng.

6. Mẫu Bản kê khai tài sản (Phụ lục)

Quy định cũ: Mẫu bản kê khai tập trung vào mô tả tài sản và giá trị.

Quy định mới: Mẫu bản kê khai (Phụ lục I) yêu cầu cung cấp chi tiết hơn về nhân thân (hệ số phụ cấp chức vụ, số điện thoại, quê quán). Đặc biệt, mỗi loại tài sản yêu cầu kê khai thêm "Nguồn hình thành" và "Tình trạng quản lý, sử dụng" để tăng cường tính minh bạch.

Thống nhất 01 mẫu bản kê khai áp dụng cho các hình thức kê khai; bổ sung nhiều thông tin phải kê khai như nguồn gốc tài sản, tài khoản, vốn góp, giấy tờ có giá và cho phép điều chỉnh, đính chính thông tin khi phát hiện sai sót.

Ngoài ra, Nghị định mới cũng thúc đẩy việc kê khai trên môi trường điện tử tại các cơ quan có đủ điều kiện về hạ tầng công nghệ để thuận lợi cho việc lưu trữ và kiểm soát./.